Enkele armoedeverenigingen hielden op dinsdag 23 februari  een dialoogdag waar mensen in armoede hun ervaring met schulden en schuldhulpverlening konden delen met elkaar. In de namiddag vond nog een speels opgevatte betoging plaats op de Groenplaats onder het motto 'Stop schulden nu!'.

'Veel mensen in armoede kampen met schulden', zegt Hilde Linssen, coördinator van Centrum Kauwenberg, één van de verenigingen die de dialoog mee organiseerde. 'In 2009 werden maar liefst 123.803 nieuwe betalingsachterstanden geregistreerd en dan spreken we nog niet over schulden met betrekking tot de huurprijs, gsm- en energiefacturen, medische kosten, enzovoorts. Steeds meer mensen moeten daarom een beroep doen op de procedure van collectieve schuldenregeling.'

Hoger vervangingsinkomen
Op het dialoogmoment konden de deelnemers hun ervaringen ook delen met advocaat-schuldbemiddelaars, OCMW- en CAW-medewerkers. Ook hielden de deelnemers en organiserende verenigingen, meer dan 150 mensen, een ludieke actie op de Groenplaats. 'We ensceneerden het leven van een alleenstaande moeder die helemaal in de schulden zit', zegt Linssen. 'We deden dat om aandacht te vragen voor de schuldenproblematiek. Want er moet natuurlijk niet alleen gepraat worden over schulden, er moet ook iets aan worden gedaan worden. Zo is een van onze centrale aanbevelingen het optrekken van het vervangingsinkomen boven de Europese armoededrempel en een substantiële verhoging van het budget voor schuldhulpverlening bij OCMW's en CAW's.' (Het Nieuwsblad, 24/02/10)

Mensen blijven in de kou en zonder warm water zitten!
Sinds meer dan 2 maanden zijn wij, het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen, met Vlaams minister van Energie Freya Van Den Bossche verwikkeld in wat intussen alleen nog kan bestempeld worden als een éénrichtingsgesprek.
Wij kunnen alleen maar besluiten dat de minister weigert het probleem met betrekking tot de aardgasbudgetmeters te zien!

Wie thuis een aardgasbudgetmeter geïnstalleerd kreeg kan enkel gas verbruiken indien hij of zij die meter door middel van een oplaadkaart oplaadt. Omdat een minimumlevering voor gas niet bestaat, staan mensen die daarvoor het geld niet hebben voor de keuze: of ze laden op en bouwen een ernstige betalingsachterstand op voor andere kosten (bvb. de huur), of ze laden niet op en zetten zichzelf zonder verwarming, warm water en vaak ook kookgelegenheid.

Op het Verticaal Permanent Armoedeoverleg Energie van 26 januari ll. zetten wij, op dat ogenblik reeds voor de 3e maal, ons standpunt over de kwestie uiteen.
Hier kwam enkel uit dat de minister samen met de verenigingen waar armen het woord nemen vóór volgende winter zal onderzoeken of een minimumlevering voor aardgas kan worden ingebracht in de aardgasbudgetmeter.

Het antwoord op onze vraag om in afwachting van een oplossing voor de minimumlevering alle reeds geïnstalleerde aardgasbudgetmeters te desactiveren en de verdere uitrol van bijkomende meters stop te zetten, kwam later per brief.

Op onze dringende vraag wordt niet ingegaan, meer nog: een aantal passages in het antwoord van de minister zijn heel opmerkelijk:

a) De minister stelt dat de problemen grotendeels slaan op overgangsproblemen. Want 'de mensen moesten maanden voorafgaand aan de winter kunnen opladen/sparen en hebben dat niet kunnen doen, omdat de aardgasbudgetmeters daarvoor te laat zijn geïnstalleerd. We hebben meermaals uitgelegd dat 'opladen in de zomer om in de winter voldoende gespaard te hebben' compleet onrealistisch is: veel mensen zitten in de winter met veel te hoge energiefacturen en ook in de zomer met een te laag inkomen om dit te realiseren. Dit is geen tijdelijk probleem, maar een structureel probleem.
b) De minister zegt: Eandis gaat nu meer verfijnd te werk dan voorheen. De verdere uitrol van de aardgasbudgetmeters (1000 per maand), zou nog enkel gebeuren bij mensen die afgesloten werden. Dit klopt niet met wat ons zowel door het kabinet als Eandis zelf is verteld: men schrijft wel prioritair mensen aan die nu zijn afgesloten, maar dat wil nog niet zeggen dat die daar ook op in gaan. Bovendien bevestigt men ons dat indien men met deze mensen niet aan het vooropgestelde aantal van 1000 te installeren budgetmeters per maand komt ook bij anderen verder wordt geïnstalleerd. Ook: er zouden geen voorwaarden zijn verbonden aan heraansluiting. De minister vergeet er dan wel bij te vertellen dat wij, samen met de VREG, momenteel net in een discussie zijn verwikkeld over het invoeren van een terugvorderingssysteem van openstaande schulden in de aardgasbudgetmeter. Eandis wordt dus eerder aangemoedigd om bugetmeters te installeren, zo zijn ze zeker om straks een deel van hun geld snel te recupereren.
Zo zijn we terug bij af: wie geen geld heeft om op te laden, sluit zichzelf af van gas.
c) De minister schrijft 'deze mensen moeten dringend contact opnemen met het OCMW'. De kern van de kwestie is net dat niemand, ook de OCMW's niet, zicht heeft op wie zichzelf op deze manier afsluit. Tenzij de betrokkene zelf de stap naar het OCMW zet, wat nu net bijzonder vaak niet gebeurt, onder meer omdat de drempel om naar het OCMW te stappen voor veel mensen nog steeds bijzonder groot is. Met de suggestie van de minister aan het Vlaams Netwerk om te helpen bij het uitwerken van een methodiek om deze mensen op te sporen geeft zij trouwens meteen toe dat zij dat zelf ook wel weet. Bovendien is het nog maar de vraag of wie naar het OCMW stapt daar ook geholpen zal worden. We weten dat ook dat in veel gevallen niet gebeurt.
d) De minister verwijst in haar brief ook expliciet naar een aanbeveling van het Vlaams Parlement om 'een aardgasbudgetmeter te gebruiken zoals de budgetmeter elektriciteit, zodra de technische en veiligheidseisen dat mogelijk maken'. Ze vergeet er bij te zeggen dat het Vlaams Parlement er in diezelfde aanbeveling even expliciet naar verwees 'het kunnen beschikken over minimumleveringen aan energie te beschouwen als een grondrecht'. Net die minimumlevering is nu niet mogelijk, vandaar onze vraag naar de stopzetting/desactivering van de aardgasbudgetmeters.

Pijnlijk is bovendien het feit dat de minister bevoegd voor de coördinatie van de armoedebestrijding deze brief, in afwezigheid van haar collega Vandenbossche, ondertekende.
Tot slot
Het Vlaams Netwerk Armoedebestrijding roept de Vlaamse Regering en het Vlaams Parlement op om de bestaande aardgasbudgetmeters uit te schakelen en te stoppen met de verdere installatie van bijkomende exemplaren. Dit totdat er een oplossing is zodat iedereen, ook de zwaksten in de maatschappij, zeker een minimumlevering aardgas hebben.